تفاوت روکش زیرکونیا و PFM در چیست و هرکدام برای چه مواردی مناسب هستند؟ در این مقاله قصد داریم درباره تفاوتها و کاربردهای روکشهای جنس زیرکونیا و PFM اطلاعات لازم را به شما بدهیم. یکی از روش های ترمیمی و پروتزی در دندان پزشکی روکش دندانی (Dental Crown) است که برای بازسازی شکل، عملکرد و زیبایی دندان که به دلیل شکستگی، پوسیدگی وسیع و درمان ریشه یا سایر عوامل مورد استفاده قرار می گیرد. روکش دندان به صورت پوشش کامل روی بخش تاجی دندان قرار میگیرد و باتوجه به وضعیت دندان، میزان نیروی اکلوزالی، نیاز های زیبایی شناختی و وضعیت بافت های اطراف انتخاب می شود.
برای ساخت روکش های دندانی از مواد مختلفی استفاده می شود که از نظر ترکیب، زیبایی، زیست سازگاری، خواص مکانیکی و نحوه ساخت با یکدیگر متفاوت هستند. روکشها را میتوان به انواع مختلفی مانند فلزی، تمامسرامیک، سرامیک-فلز (Porcelain-Fused-to-Metal یا PFM)، زیرکونیا و روکشهای رزینی یا کامپوزیتی تقسیم کرد. تفاوت روکش زیرکونیا و PFM در ساختار و خواص این دو ماده میتواند بر عواملی مانند استحکام، زیبایی، تطابق لبهای، سایش دندان مقابل، دوام و سلامت بافتهای پریودنتال تأثیر بگذارد. آشنا شدن با تفاوت روکشهای زیرکونیا و PFM می تواند به درک بهتر کاربرد، مزایا و معایب این دو روش کمک کند.
برای استفاده از خدمات تخصصی ترمیم و زیبایی دندان می توانید با کلینیک دکتر مریم منتظری متخصص ترمیم دندان کرج مشاوره و نوبت بگیرید ۰۲۶۳۲۵۲۹۷۳۵ – ۰۲۶۳۲۵۲۱۸۹۷
روکش زیرکونیا چیست؟
قبل از اینکه تفاوت روکش زیرکونیا و PFM را دقیق بررسی کنیم بهتر است یک تعریف کلی از هرکدام داشته باشیم. روکش زیرکونیا نوعی روکش تمام سرامیکی است و از ماده ایی به نام زیرکونیوم دیاکسید ساخته می شود و فاقد زیر ساخت فلزی است. یکی از مهمترین ویژگی های این ماده استحکام و مقاومت بالا در برابر شکست است. این روکش معمولا از فناوری های CAD/CAM طراحی و ساخته می شوند. با توجه به نوع زیرکونیا می تواند از نظر میزان شفافیت و استحکام متفاوت باشد و نوع مناسب افراد به عواملی مانند محل دندان، میزان نیرو های جویدنی و نیاز زیبایی بستگی دارد.
روکش PFM چیست ؟
روکش PFM (Porcelain-Fused-to-Metal) از ترکیب زیر ساخت فلزی و یک لایه سرامیکی یا پرسلنی تشکیل می شود. در این نوع روکش نقش اصلی تامین استحکام و مقاومت مکانیکی ترمیم را بخش داخلی یا هسته فلزی برعهده دارد. سطح خارجی آن از لایه ی پرسلن پوشانده می شود تا ظاهر روکش شبیه به دندان طبیعی شود. این ساختار باعث ایجاد استحکام فلز و زیبایی شناختی سرامیک در روکش های PFM شده است. برای مدت طولانی روکش های PFM یکی گذینه های پرکاربرد در پروتز ثابت بوده و به دلیل سابقه بالینی طولانی و استحکام ، در بازسازی دندان های خلفی و پوشش کامل دندان ها مورد استفاده قرار گرفته اند.
برای انجام روکش و آنله دندان با استفاده از بهترین مواد روز دنیا به کلینیک دکتر منتظری مراجعه کنید. ۰۲۶۳۲۵۲۹۷۳۵ – ۰۲۶۳۲۵۲۱۸۹۷
روکش زیرکونیا بهتر است یا PFM؟
با توجه به تفاوتهایی که در ساخت و مواد این دو مدل روکش وجود دارد نمیتوان گفت یکی از آنها مطلقا نسبت به دیگری برتری دارد. انتخاب روکش مناسب باید بر اساس محل دندان، میزان فشار جویدن، وضعیت دندان و لثه و نیازهای زیبایی بستگی دارد. از طرفی انواع مختلفی از زیرکونیا وجود دارد که باز هم بسته به شرایط دندانها باید بهترین گزینه برای بیمار انتخاب شود.
روکش زیرکونیا چون زیرساخت فلزی ندارد و شفافتر است عموما برای افرادی پیشنهاد میشود که ظاهر طبیعی و زیبای دندانها اهمیت بیشتری برایشان دارد. استحکام بالای آن باعث شده هم برای دندانهای قدامی مناسب باشد هم خلفی. روکش PFM هم به خاطر زیرساخت فلزی و سطح پرسلنی استحکام و دوام خوبی دارد و سالهاست که به عنوان یک گزینهی مناسب برای درمانهای ترمیمی و درمانی به کار میرود. این روکش برای دندانهای عقبی و جلویی مناسب است ولی زیرساخت فلزی آن ممکن است از زیر بافت لثه قابل دیدن باشد به همین دلیل بیشتر برای دندانهای عقبی به کار میرود.
در نتیجه انتخاب بهترین روکش باید بعد از بررسی وضعیت دندانها و لثه و با توجه به نیازهای فرد انجام شود.
در صورت نیاز به روکش دندان فوری عظیمیه کرج میتوانید با شمارههای کلینیک دکتر منتظری تماس بگیرید. ۰۲۶۳۲۵۲۹۷۳۵ – ۰۲۶۳۲۵۲۱۸۹۷
تفاوت روکش زیرکونیا با PFM
روکش زیرکونیا با PFM هر دو از نظر ساختار و مواد بسیار متفاوت هستند و همین علت باعث متفاوت بودن ویژگی آن ها می شود. در جدول زیر به بررسی تفاوت ویژگی آن ها نسبت به یکدیگر پرداختیم:
| ویژگی | روکش زیرکونیا | روکش PFM |
| ساختار | از زیرکونیا (دیاکسید زیرکونیوم) ساخته میشود و میتواند بهصورت مونولیتیک یا همراه با لایه سرامیکی باشد. | دارای زیرساخت فلزی است که با لایهای از پرسلن پوشانده میشود. |
| وجود فلز | ندارد | زیرساخت فلزی دارد |
| استحکام | استحکام بالایی دارد ولی بسته به نوع زیرکونیا و طراحی روکش میتواند متفاوت باشد. | استحکام بالایی دارد |
| مقاومت در برابر شکست | معمولاً مقاومت بالایی دارد، اما به نوع زیرکونیا و طراحی ترمیم بستگی دارد. | مقاومت خوبی دارد، اما لایه پرسلن ممکن است در اثر فشار یا ضربه دچار شکستگی شود. |
| زیبایی و ظاهر طبیعی | انواع شفافتر ظاهر طبیعیتری دارد. میزان شفافیت به نوع زیرکونیا بستگی دارد. | ظاهر قابل قبول و طبیعی دارد، اما وجود زیرساخت فلزی میزان شفافیت را کم میکند |
| ظاهر لبه لثه | به دلیل نداشتن فلز، احتمال دیده شدن خط فلزی در ناحیه لثه وجود ندارد. | در برخی موارد ممکن است حاشیه فلزی کنار لثه دیده شود، بهخصوص در صورت تحلیل رفتن لثه. |
| سازگاری با بافت لثه | در صورت طراحی مناسب، تطابق خوب و رعایت بهداشت دهان سازگاری خوبی با لثه دارد. | در صورت طراحی مناسب و رعایت بهداشت دهان نیز میتواند عملکرد خوبی داشته باشد. |
| میزان تراش دندان | به نوع زیرکونیا، طراحی روکش و شرایط دندان بستگی دارد؛ در برخی موارد بسته به شرایط دندان میتوان تراش کمتری ایجاد کرد | به فضای مورد نیاز برای زیرساخت فلزی و لایه پرسلن بستگی دارد. |
| دوام | در صورت انتخاب درست، طراحی صحیح و مراقبت مناسب، دوام بالایی دارد. | دوام بالایی دارد |
| کاربرد در دندانهای جلو | انواعی که شفافیت بالایی دارند برای استفاده در دندانهای قدامی مناسب هستند. | برای دندانهای جلویی قابل استفاده است ولی ممکن است در بعضی موارد لایه فلزی از زیر لثه قابل دیدن باشد |
| کاربرد در دندانهای عقب | به دلیل استحکام بالا، برای بسیاری از دندانهای خلفی قابل استفاده است. | به دلیل استحکام بالا برای دندانهای عقبی مناسب است |
| قابلیت پولیش | سطح زیرکونیا را میتوان به خوبی پولیش کرد | سطح خارجی از پرسلن است و باید به درستی پرداخت و توسط دندانپزشک پولیش شود |
| هزینه | معمولاً هزینه بالاتری دارد و قیمت به نوع زیرکونیا و روش ساخت وابسته است. | معمولاً هزینه آن نسبت به زیرکونیا پایینتر است ولی قیمت آن به آلیاژ فلزی، لابراتور و همینطور تعداد دندانها بستگی دارد |
| مناسب برای | افرادی که به روکش بدون فلز، استحکام مناسب و در برخی انواع، زیبایی و شفافیت بیشتر اهمیت میدهند. | افرادی که به استحکام، دوام و سابقه بالینی طولانی این نوع روکش اهمیت میدهند. |
برای انجام ونیر کامپوزیت با استفاده از بهترین مواد روز دنیا به کلینیک دکتر منتظری مراجعه کنید. ۰۲۶۳۲۵۲۹۷۳۵ – ۰۲۶۳۲۵۲۱۸۹۷
مزایا و معایب روکش زیرکونیا و PFM
روکش زیرکونیا و PFM از نظر مزایا و معایب متفاوت هستند . ما در جدول زیر به بررسی مزایا و معایب این دو نوع روکش می پردازیم.
| روکش | مزایا | معایب |
| زیرکونیا | استحکام بالا، زیبایی طبیعی، بدون فلز، سازگاری با لثه، دوام خوب | هزینه بالاتر، شفافیت کمتر در برخی انواع |
| PFM | استحکام و دوام مناسب، سابقه طولانی، هزینه کمتر، زیبایی قابل قبول | وجود فلز، احتمال خط فلزی کنار لثه، احتمال شکست پرسلن |
قیمت روکش زیرکونیا و PFM
قیمت روکش های زیرکونیا و PFM یک عدد ثابت ندارد و به کشور، کلینیک، نوع زیرکونیا و کیفیت ساخت در لابراتوار بستگی دارد. اما معمولا هزینه زیرکونیا از PFM گرانتر است زیرا مواد و فرایند ساخت و الزامات زیبایی آن می تواند هزینه بیشتری داشته باشد. در ادامه به بررسی عوامل تاثیر گذار بر قیمت می پردازیم.
- نوع و کیفیت مواد در انواع مختلف زیرکونیا و آلیاژ ها در PFM از قیمت متفاوتی برخوردارند.
- دقت و کیفیت کار لابراتور در روکش روی هزینه تاثیر زیادی دارد.
- استفاده از اسکن دیجیتال، CAD/CAM و تجهیزات پیشرفته روی هزینه تاثیر دارد.
- مهارت و تجربه و سابقه دندان پزشک ها در کلینیک های مختلف روی هزینه تاثیر دارد.
- قیمت روکش در شهر ها، کشور ها و مناطق تفاوت زیادی نسبت به یکدیگر دارد.
- اگر قبل از روکش فرد به درمان های دیگری نیاز داشته باشد هزینه نهایی بیشتر می شود.
- تعداد روکش ها یک یا چند روکش و بازسازی کامل دندان ها هزینه متفاوتی دارند.
- موقعیت دندان ها برای مثال دندان های قدامی به دلیل نیاز های زیبایی و لابراتوری خاص هزینه متفاوتی دارند.
روکش زیرکونیا و PFM مناسب چه کسانی است؟
روکش زیرکونیا برای افرادی که به دنبال زیبایی طبیعی، استحکام بالا و روکش بدون فلز هستند بسیار مناسب است. این روکش برای دندان جلو و عقب و در مواردی که ظاهر لثه اهمیت دارد کاربرد دارد.
روکش PFM برای افرادی که به دنبال استحکام خوب و دوام بالینی هستند و زیبایی برایشان اولویت کمتری دارد مناسب است . برای دندان های جلو و عقب کاربرد دارد.
برای انجام لمینت دندان با استفاده از بهترین تجهیزات و مواد اولیه میتوانید با شمارههای کلینیک دکتر منتظری واقع در عظیمیه کرج تماس بگیرید. ۰۲۶۳۲۵۲۹۷۳۵ – ۰۲۶۳۲۵۲۱۸۹۷
روکش زیرکونیا و PFM برای چه کسانی مناسب نیست؟
روکش زیرکونیا برای افرادی که بهداشت دهان ضعیف، پوسیدگی فعال یا بیماری لثه دارند مناسب نیست و ممکن است نوع زیرکونیا یا طراحی روکش با نیاز زیبایی فرد تناسب نداشته باشد. به طور کلی اگر فرد دچار پوسیدگی فعال، التهاب یا بیماری درماننشده لثه یا مشکلات دیگری در دندان باشد اول این مشکلات باید برطرف شوند و بعد درباره انتخاب نوع روکش تصمیمگیری شود.
PFM میتواند برای افرادی که به استحکام، دوام و سابقه بالینی طولانی این نوع روکش اهمیت میدهند گزینه مناسبی باشد؛ با این حال در برخی شرایط زیبایی، بهخصوص در ناحیه قدامی و در صورت نمایان شدن حاشیه لثه استفاده از روکشهای بدون فلز بهتر است.
مراحل نصب روکش دندان چگونه است؟
ابتدا دندان فرد در حد نیاز تراشیده می شود تا فضای کافی برای قرارگیری روکش ایجاد شود. میزان تراش به نوع روکش، طراحی آن و شرایط دندان بستگی دارد.
- بعد از تراشیدن دندان ها ، از دندان های تراش خورده قالب گیری می کنند یا با استفاده از اسکنر داخل دهانی، اطلاعات دندان به صورت دیجیتال ثبت میشود. این اطلاعات یا قالب برای طراحی و ساخت روکش در اختیار لابراتوار قرار میگیرد.
- رنگ روکش متناسب دندان های مجاور را انتخاب می کنند و قالب ها را به لابراتور انتقال می دهند. رنگ روکش با توجه به رنگ دندانهای مجاور انتخاب میشود. انتخاب رنگ روی طبیعی بودن نتیجه نهایی تاثیر زیادی دارد.
- بر اساس قالب یا اسکنی که به لابراتوار فرستاده شده روکش مناسب ساخته میشود.
- اگر ساخت روکش زمانبر باشد از یک روکش موقتی استفاده میکنند تا بیمار در این مدت دچار مشکل نشود.
- فریم فلزی یا زیرکونیوم و پرسلن را در یک جلسه امتحان می کنند و بعد از اطمینان از مناسب بودن روکش آن را روی دندان قرار داده و با مواد مخصوص متصل میکنند.
- در پایان نحوه قرار گرفتن دندانها روی یکدیگر و تماس روکش با دندان مقابل بررسی میشود. اگر روکش هنگام جویدن فشار زیادی وارد کند باید دوباره تنظیم شود.
چگونه از روکش دندان ها مراقبت کنیم؟
مراقبت از روکش دندان ها اهمیت زیادی دارد و باعث میشود سالهای بیشتری بدون مشکل از روکشها استفاده کنید. مراقب نکردن از دندان های زیر روکش و بافت لثه می توانند دچار پوسیدگی و بیماری لثه شوند.
- ابتدا روزی دو بار با خمیر دندان فلورایددار مسواک بزنید.
- هر روز نخ دندان بکشید و از تمیز شدن اطراف لبه روکش اطمینان حاصل کنید.
- در صورت نیاز از مسواک بین دندانی یا واترجت برای تمیز کردن اطراف روکش استفاده کنید.
- از مصرف زیاد نوشیدنی ها و مواد غذایی بسیار شیرین و جویدن مواد بسیار سفت مثل یخ، آبنبات و استخوان و غیره خودداری کنید.
- اگر عادت دندانقروچه یا فشردن دندانها را دارید برای استفاده از محافظ شبانه با دندان پزشک مشورت کنید.
- برای بررسی وضعیت روکش ها معاینات دوره ای دندان پزشکی انجام دهید.
کلام پایانی
در مجموع انتخاب نوع روکش مناسب برای دندان ها از اهمیت بالایی برخوردار است. روکشهای زیرکونیا و PFM برای بازسازی دندان های اسیب دیده مورد استفاده قرار می گیرند. تفاوت اصلی آن ها در ساختار و جنس باعث ویژگی های متفاوتی می شود.مهمترین تفاوت های هردو روکش از نظر استحکام ، زیبایی، سازگاری با لثه و نحوه ساخت است که کاربرد های متفاوتی دارند. روکش زیرکونیا برای افرادی که به دنبال زیبایی طبیعی و استحکام هستند گزینه مناسبی است . روکش PFM استحکام و دوام خوبی دارد و برای کسانی که به دنبال گزینه اقتصادی هستن مناسب است. یک نوع روکش را نمی توان برای همه مناسب دانست و باید فرد با توجه به وضعیت دندان هایش نوع روکش خود را انتخاب کند. برای دریافت مشاوره و انتخاب روکش مناسب میتوانید با شمارههای کلینیک دکتر منتظری تماس بگیرید. ۰۲۶۳۲۵۲۹۷۳۵ – ۰۲۶۳۲۵۲۱۸۹۷
سوالات متداول
چگونه عمر روکش دندان را افزایش دهیم؟
مراقب درست و اصولی از روکش دندان و انجام معاینات دوره ای دندان پزشکی می تواند عمر روکش دندان های شما را افزایش دهد.
آیا روکش زیرکونیا میشکند؟
بله زیرکونیا مانند هر روکش دیگری امکان شکست دارد اما این روکش مقاومت بالایی در برابر شکست دارد.
آیا زیرکونیا باعث حساسیت دندان ها میشود؟
خیر حساسیت بیشتر به وضعیت دندان، تراش و درمان های انجام شده قبل از روکش بستگی دارد.
آیا میتوان روکش PFM را ترمیم کرد؟
در موارد آسیب های جزئی پرسلن قابل ترمیم است اما در شکستگی های گسترده نیاز به تعویض روکش است.
