علت خونریزی لثه چیست؟
اکثر کسانی که لثههایشان به دلایل مختلف دچار خونریزی میشود این سوال را میپرسند. این یکی از رایجترین مشکلات دهان و دندان است و خیلیها موقع مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان با آن مواجه میشوند. بعضی افراد تصور میکنند خون دیدن روی مسواک یا نخ دندان طبیعی است ولی این موضوع عموما نشان میدهد که لثه التهاب دارد یا تحریک شده است. در خیلی موارد این مشکل تنها با رعایت بهداشت اصولی دهان و دندان رفع میشود، چیزی که خیلیها به آن بیتوجهی میکنند. این مورد میتواند در آینده تبدیل به بیماریهای پیشرفته لثه یا حتی از دست دادن دندان شود. در ادامه این مقاله با ما همراه باشید تا با علت خونریزی لثه در اول صبح، درمان خانگی خونریزی لثه و درمان فوری خونریزی لثه آشنا شویم.
برای دریافت خدمات ترمیمی و زیبایی دندان میتوانید به مطب دکتر مریم منتظری متخصص ترمیمی دندان در کرج مراجعه کنید. برای رزرو نوبت مشاوره با این شماره تماس بگیرید. ۰۲۶۳۲۵۲۹۷۳۵ – ۰۲۶۳۲۵۲۱۸۹۷
خونریزی لثه چیست و چرا اتفاق میافتد؟
لثه سالم محکم و صورتی رنگ است و خونریزی نمیکند. اگر موقع مسواگ زدن یا نخ دندان کشیدن یا حتی خوردن غذاهای سفت لثههایتان خونریزی میکند این یعنی رگهای خونی به خاطر التهاب حساس شدهاند و کوچکترین تماس باعث خونریزی لثه میشود. این التهاب یک دلیل شایع دارد و آن هم تجمع پلاکهای میکروبی روی دندان و امتداد خط لثه است. اگر پلاکها هر روز با مسواک زدن و نخ دندان پاک نشوند به مرور زمان باعث التهاب و تحریک لثه میشوند. وقتی این مشکل ادامه پیدا میکند لثه به مرور زمان قرمز و متورم شده و دچار خونریزی میشود.
اگر یکی دو بار دچار خونریزی شدید احتمالا به خاطر فشار زیاد موقع مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن اشتباه است. ولی خونریزی مکرر یعنی مشکلی در لثهها وجود دارد که باید حتما توسط متخصص بررسی شود.
خدمات ترمیم دندان و رفع پوسیدگی دندان در محدوده کرج در مطب دکتر مریم منتظری. ۰۲۶۳۲۵۲۹۷۳۵ – ۰۲۶۳۲۵۲۱۸۹۷
شایعترین علت خونریزی لثه چیست؟
خونریزی لثه یک علت اصلی دارد و آن هم التهاب ناشی از جمع شدن پلاکهای باکتریایی است. وقتی پلاک مدت زیادی روی دندانها باقی میماند باکتریها مواد تحریککننده تولید میکنند که در نهایت باعث واکنش سیستم عصبی و التهاب لثه میشود. وقتی التهاب اتفاق میافتد حتی یک مسواک نرم یا نخ دندان کشیدن آرام هم باعث خونریزی میشود. در ادامه مهمترین دلایل خون آمدن لثهها را بررسی میکنیم:
مسواک زدن با فشار زیاد
بعضیها فکر میکنند هرچه به مسواک فشار بیشتری بیاورند دندان تمیزتر میشود ولی این کار در نهایت به دندانها آسیب زده و باعث خون آمدن لثهها میشود. بهتر است از یک مسواک نرم استفاده کنید و آرام مسواک را روی دندانها بکشید تا هم پلاکها از بین برود و هم به بافت نرم لثه آسیب نرسد.
برای اطلاع بیشتر در این مورد به صفحه دلایل خونریزی لثه هنگام مسواک زدن مراجعه کنید. ۰۲۶۳۲۵۲۹۷۳۵ – ۰۲۶۳۲۵۲۱۸۹۷
استفاده از نخ دندان
اگر خیلی وقت است از نخ دندان استفاده نکردهاید ممکن است روزهای اول دچار کمی خونریزی شوید. در استفاده از نخ دندان مهم است که آن را به نرم و آرام و به صورت منظم استفاده کنید. وقتی به نخ دندان کشیدن ادامه میدهید و درست از آن استفاده کنید کم کم خونریزی متوقف میشود.
تغییرات هورمونی
تغییرات هورمونی در برخی دورههای زندگی مثل بارداری، بلوغ یا یائسگی میتواند باعث حساسیت لثه شود. در این شرایط حتی کمی پلاک هم باعث التهاب و در نهای خونریزی میشود. پس رعایت بهداشت مهمترین کاری است که در زمان تغییرات هورمونی میتوانید انجام دهید.
کمبود برخی ویتامینها
کمبود ویتامین C و در بعضی موارد ویتامین K میتواند باعث ستس شدن بافت لثه و در نهایت خونریزی شود. برای مقابله با این مشکل باید یک رژیم غذایی متعادل شامل میوه، سبزیجات و مواد غذایی تازه داشته باشید تا به حفظ سلامت دندانها کمک کند.
مصرف بعضی داروها
داروهای رقیقکننده خون ممکن است باعث خونریزی لثه شوند. بعضی داروها هم باعث خشکی دهان شده و احتمال بروز التهاب لثه را بالا میبرند و در نهایت باعث چنین عارضهای میشوند. اگر بعد از شروع یک داروی جدید متوجه این مشکل شدید بهتر است موضوع را با پزشک یا دندانپزشک خود در میان بگذارید.
خونریزی لثه به دلیل بیماریهای زمینهای
گاهی خونریزی لثه میتواند با بیماریهایی مانند دیابت کنترلنشده، اختلالات انعقاد خون یا مشکلات سیستم ایمنی مرتبط باشد. اگر این عارضه مداوم ادامه داشته باشد، دلیل مشخصی نداشته باشد یا با علائم دیگری مثل کبودی غیرعادی یا دیر خوب شدن زخمها همراه باشد باید به صورت تخصصی بررسی شود. در جدول زیر میتوانید بیماریهایی که باعث این مشکل میشوند را ببینید:
| بیماری | علت |
| التهاب لثه (ژنژیویت) | شایعترین علت التهاب لثهها است. التهاب ناشی از تجمع پلاک باعث حساس شدن رگهای خونی لثه میشود. |
| بیماری پیشرفته لثه (پریودنتیت) | با پیشرفت التهاب، بافت و استخوان نگهدارنده دندان آسیب میبینند و خونریزی مکرر، عقبنشینی لثه و لق شدن دندان ایجاد میشود. |
| دیابت | افزایش قند خون توانایی بدن در مقابله با عفونت را کاهش میدهد و باعث التهاب و خون آمدن لثهها میشود. |
| لوسمی (سرطان خون) | کاهش پلاکتها و اختلال در عملکرد سلولهای خونی میتواند باعث خونریزی خودبهخودی لثه شود. |
| ترومبوسیتوپنی (کاهش پلاکت خون) | با کاهش تعداد پلاکتها، خون دیرتر لخته میشود و لثه به راحتی خونریزی میکند. |
| هموفیلی | هموفیلی یا اختلال ارثی در انعقاد خون باعث طولانی شدن خونریزی، از جمله خونریزی لثه، میشود. |
| HIV/AIDS | ضعف سیستم ایمنی احتمال عفونت و التهاب شدید لثه را افزایش میدهد و خونریزی را به دنبال دارد. |
| کمخونی پرنیشیوز (ناشی از کمبود ویتامین B12) | این نوع کم خونی باعث التهاب مخاط دهان و افزایش احتمال خون آمدن لثهها میشود. |
| بیماری نکروزان لثه (Trench Mouth) | نوع شدید و حاد بیماری لثه که با درد، بوی بد دهان و خونریزی قابل توجه همراه است. |
علايم خونریزی لثه خطرناک
همانطور که گفتیم علتها رایج این مشکل معمولا جدی نیست و راحت برطرف میشود. ولی اگر خونریزی با یک سری علائم همراه باشد باید حتما به دندانپزشک مراجعه کنید:
- قرمز یا بنفش شدن لثه
- تورم و حساسیت لثه
- بوی بد دهان که از بین نمیرود
- عقب رفتن لثه و بلندتر دیده شدن دندانها
- لق شدن دندانها
- ترشح چرک از اطراف لثه
- ادامه خونریزی برای چند هفته با وجود رعایت بهداشت دهان
برای انجام ونیر کامپوزیت و داشتن یک لبخند جذاب و درخشان به کلینیک دکتر منتظری مراجعه کنید. ۰۲۶۳۲۵۲۹۷۳۵ – ۰۲۶۳۲۵۲۱۸۹۷
اگر هنگام مسواک یا نخ دندان لثه خونریزی کرد چه کار کنیم؟
خیلیها ممکن است با دیدن خون روی مسواک یا نخ دندان استفاده از مسواک و نخ دندان را کمتر کنند. ولی این کار وضعیت را بدتر میکند چون عملا با کمتر شدن بهداشت دهان و دندان به رشد بیشتر پلاکها و التهاب لثه کمک میشود. وقتی به خاطر التهاب لثه دچار خونریزی میشوید باقی ماندن پلاکهای باکتریایی التهاب را تشدید میکند و باعث ادامه خونریزی میشود. پس توصیه میکنیم به هیچ وجه بهداشت دهان و دندان را با دیدن خونریزی کمتر نکنید و در عوض به دندانپزشک مراجعه کنید تا علت اصلی مشکل پیدا شود.
برای کاهش خونریزی و کمک به بهبود لثه معمولا این اقدامات پیشنهاد میشود:
- روزی دو بار دندانها را با مسواک نرم تمیز کنید.
- حداقل روزی یک بار از نخ دندان یا برس بیندندانی استفاده کنید.
- موقع مسواک زدن فشار زیادی وارد نکنید.
- در صورت توصیه دندانپزشک، از دهانشویه مناسب یا آب نمک ولرم برای کاهش التهاب استفاده کنید.
- از مصرف سیگار و سایر محصولات دخانی خودداری کنید، زیرا روند ترمیم لثه را کند میکنند.
- اگر خونریزی بیش از دو هفته ادامه داشت، حتماً برای معاینه اقدام کنید.
درمان خونریزی لثه و بوی بد دهان
درمان خون آمدن لثهها به علت اصلی آن بستگی دارد. اگر مشکل در مراحل اولیه باشد معمولا با رعایت بهداشت صحیح دهان و جرمگیری حرفهای و اصولی لثه به مرور زمان به حالت طبیعی برمیگردد. ولی در مواردی که با کارهای ساده خونریزی کمتر نمیشود فرد نیاز به معاینه و درمان تخصصی دارد.
رایجترین روشهای درمان عبارتاند از:
- جرمگیری و پاکسازی حرفهای: در صورتی که علت خونریزی تجمع پلاک و جرم روی دندانها باشد، دندانپزشک با جرمگیری و در صورت نیاز پاکسازی عمیق زیر لثه، باکتریها و رسوبات را از بین میبرد. این کار التهاب را کم میکند و خونریزی به تدریج برطرف میشود.
- بهبود بهداشت دهان در منزل: رعایت صحیح بهداشت دهان یکی از مهمترین کارهایی است که برای درمان میتوانید انجام دهید. مسواک زدن با مسواک نرم، استفاده روزانه از نخ دندان یا برس بیندندانی و رعایت روش صحیح تمیز کردن دندانها جلوی جمع شدن پلاک را میگیرد و کمک میکند زخمهای قبلی خوب شوند.
- درمان خونریزی لثه با دارو: اگر التهاب یا عفونت لثه شدید باشد، دندانپزشک دهانشویههای ضدباکتری، آنتیبیوتیک یا داروهای دیگر تجویز میکند. این داروها باید در کنار رعایت بهداشت دهان و دندان قرار بگیرند تا نتیجه خوبی داشته باشند.
- درمان بیماریهای زمینهای: زمانی که خون آمدن لثهها به خاطر بیماریهای زمینهای مثل دیابت، اختلالات انعقاد خون یا کمبود برخی ویتامینها باشد درمان لثه کافی نیست و بیماری باید از اساس درمان یا کنترل شود.
برای انجام بلیچینگ دندان و درمان بیماریهای لثه به کلینیک دکتر منتظری مراجعه کنید. ۰۲۶۳۲۵۲۹۷۳۵ – ۰۲۶۳۲۵۲۱۸۹۷
چگونه از خونریزی لثه پیشگیری کنیم؟
در خیلی از موارد خونریزی لثه را میتوان با یک سری کارهای ساده متوقف کرد. مهمترین کار این است که اجازه ندهید پلاکهای باکتریایی مدت طولانی روی دندانها باقی بمانند چون همین پلاکها عامل اصلی التهاب و خون آمدن لثهها هستند. برای پیشگیری این موارد را جدی بگیرید:
- روزی دو بار با مسواک نرم و خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنید.
- حداقل یک بار در روز از نخ دندان یا برس بیندندانی استفاده کنید.
- هر شش ماه یک بار برای معاینه و جرمگیری در صورت نیاز به دندانپزشک مراجعه کنید.
- میوهها و سبزیجات تازه زیاد بخورید تا ویتامینهای مورد نیاز بدن تامین شود.
- مصرف دخانیات را ترک کنید، زیرا خطر بیماریهای لثه را افزایش میدهد و روند ترمیم بافت را کند میکند.
- اگر به بیماریهایی مانند دیابت مبتلا هستید، کنترل مناسب آنها را جدی بگیرید؛ زیرا قند خون بالا میتواند احتمال التهاب و خونریزی لثه را افزایش دهد.
در نهایت
خونریزی لثه در بعضی موارد میتواند طبیعی باشد ولی اگر ادامهدار یا شدید شد باید دنبال علت اصلی و درمان آن بگردید. این مشکل معمولا نشان میدهد که لثهها التهاب دارند و اگر زود درمان شود معمولا بدون مشکل برطرف میشود. رعایت بهداشت دهان، استفاده درست از مسواک و نخ دندان و داشتن تغذیه مناسب و مراجعه منظم به دندانپزشک مهمترین اقداماتی است که برای جلوگیری از خون آمدن لثهها میتوانید انجام دهید. در صورتی که خونریزی مکرر و طولانی بود حتما باید به یک دندانپزشک متخصص مراجعه کنید تا بیماریهای احتمالی لثه درمان شوند.
سوالات متداول
آیا خونریزی لثه طبیعی است؟
خیر. لثه سالم هنگام مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان نباید خونریزی کند. خونریزی معمولاً اولین نشانه التهاب یا بیماری لثه است.
آیا کمبود ویتامین باعث خون آمدن لثهها میشود؟
بله. کمبود ویتامین C و در برخی موارد ویتامین K میتواند احتمال خون آمدن لثهها را افزایش دهد.
چه زمانی برای خون آمدن لثهها باید به دندانپزشک مراجعه کنم؟
اگر خونریزی بیش از دو هفته ادامه داشته باشد، مکرر باشد یا با علائمی مانند تورم، بوی بد دهان یا لق شدن دندان همراه شود، باید به دندانپزشک مراجعه کنید.
آیا جرمگیری باعث درمان خونریزی لثه میشود؟
اگر علت خونریزی تجمع پلاک و جرم باشد، جرمگیری یکی از مؤثرترین روشهای درمان است و در کنار رعایت بهداشت دهان، به بهبود التهاب کمک میکند.
